20. Nüfusun İşgücü Piyasaları Bakımından Önemi Nedir?

En genel tanımıyla nüfus, belli bir zaman aralığında sınırları belirlenmiş bir alanda yaşayan insan sayısı olarak tanımlanmaktadır (Sertkaya-Doğan, 2021, s. 27-28).Nüfus çalışmalarında nüfus yapısını tanımlayabilmek için toplam nüfus, kır-kent nüfusu, nüfusun yaşlara göre dağılımı, coğrafi dağılımı gibi pek çok tanım kullanılmaktadır.

Nüfus özelliklerini belirleyen üç temel bileşen doğum, ölüm ve göçlerdir. Bu bileşenler arasında doğum ve ölüm bir kereye mahsus iken göçler nüfus hareketi olarak tekrarlanabilmektedir (Sertkaya-Doğan, 2021, s. 28). Nüfus miktarı, nüfusun yaş yapısı, cinsiyet yapısı, nüfus yoğunluğu işgücü piyasalarını emek arzı boyutu ile doğrudan etkilediği gibi yoksulluk, sağlık sorunları, eğitimde fırsat eşitsizliği gibi pek çok sorunun da temelini oluşturmaktadır. Bu bağlamda nüfusun fazla olması kadar niteliği de ayırıcı bir unsurdur. Aynı nüfus büyüklüğüne sahip olmakla birlikte farklı işgücü piyasası yapılarına sahip olan ülke ya da bölgeler arasındaki gelişmişlik farklılıkları nüfusun sahip olduğu niteliklerle yakından ilgilidir. Ülke ya da bölgelerarası gelişmişlik farklılıklarını yaratan tek unsur nüfus değildir elbette ancak nüfus önemli bir belirleyicidir.

Emek arzının kaynağı olması bakımından nüfus işgücü piyasaları analizlerinin temel değişkenidir. Nüfusun yapısı ve bileşimi çalışma çağı nüfus, işgücü, işgücü dışındakiler, istihdam edilenler ve işsizler gibi grupların nicelik ve niteliğini belirleyen temel faktördür. İşgücü piyasası analizlerinde kurumsal nüfus, kurumsal olmayan nüfus, çalışma çağı nüfus, aktif nüfus ilk aşamada bilinmesi gereken temel kavramlardır.

Sertkaya-Doğan, Ö. (2021). Nüfus Coğrafyası. İçinde M. Doğan & Ö. Sertkaya-Doğan (Eds.). Beşeri ve ekonomik coğrafya (ss. 27-54). Pegem Yayınları.