6. Bir Üretim Faktörü Olarak Girişimcilik Üretim Sürecinde Nasıl Bir Rol Oynamaktadır?

Girişimci (Müteşebbis); bir ekonomik olguyu düşünen, planlayan ve etkin şekilde yürüten, diğer üç üretim faktörünü de bilinçli bir biçimde bir araya getirerek üretim sürecinde kullanan kişidir. Girişimcinin en önemli özelliği belli bir riski üstlenmesidir. Girişimci bu riski, işletme sahibi ya da sahipleri olarak üstlenmektedir. Girişimci üretim faaliyetine katılması sonucunda kâr elde etmektedir (Gürler, 2011, s. 32).

Günümüz dünyasında önemli bir yere sahip olan girişimcilik, ekonomik gelişme ve kalkınmanın önemli bir bileşeni olduğu gibi ülkelerin rekabet güçlerinin şekillenmesinde de anahtar bir role sahiptir. Kapitalist üretim biçiminin yaygınlaşması ile ortaya çıkan bölgeler arası gelişmişlik farklılıklarını gidermede de araç olarak görülen girişimcilik, sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçiş sürecinde giderek önem kazanmaya başlamıştır (Göküş vd., 2013; Er, 2013; Aydın & Çakar, 2014). Yenilikçi bir fikir süreci olarak nitelendirilebilecek girişimcilik düşünsel emeğin ekonomik değere dönüşmesi olarak ifade edilmektedir. Günümüzün olduğu gibi geleceğin en önemli iktisadi olgularından biri olan girişimcilik bu yönüyle üretim faktörleri arasında yer almaktadır.

Girişimcilik denildiğinde ilk akla gelen isim kapitalist üretim biçiminin kendini sürekli yenilikler ile yeniden işler hale getirdiğini ifade eden yaratıcı yıkım süreci tanımıyla Schumpeter olsa da girişimcilik kavramının önemine ile vurgu yapan ilk kişi 1755 tarihli Essay on the Nature of Trade in General eseri ile Richard Cantillon (1680-1734) olmuştur. Say girişimcilik konusuna ilgi duyan ikinci kişidir. Ekonomik gelişmeyi girişim yaratmanın bir sonucu olarak gören Say ve İngiliz Sanayi Devrimi’nin Fransa’ya yayılmasını ümit etmiştir. Kendisi bir girişimci olan Say, bir girişimciliğin sınırlarını tanımlayan ilk kişi olmuştur. Girişimcilik alanında temel oluşturan ilk kişi Say olduğu için girişimciliğin babası olarak kabul edilmektedir (Filion, 1997). Joseph Alois Schumpeter’e (1883-1950) göre girişimci; yeni tedarik kaynakları, satış piyasaları, ürünler, süreçler, organizasyon şekilleri uygulayarak eskiyi yeni ile ikame eden kişidir. Kısaca sürekli yenilik (inovasyon) süreci içinde eskiyi terk edip daha etkin yeni yolları ve yöntemleri devreye sokarak (yaratıcı yıkım) yaşayan kişileri Schumpeter girişimci olarak tanımlamış ve bu kişilerin ekonomik büyümenin en önemli aktörü olduğunu iddia etmiştir (Müftüoğlu & Durukan, 2004).

Girişimcilik; girişimcilerin katma değer yaratması, istihdam, sektörler arası ilişkileri kuvvetlendirme, sosyal fayda sağlayarak yoksullukla mücadele, dengeli gelir dağılımının sağlanmasına yardımcı olma gibi özelliklerinden dolayı hemen her ülke ekonomisinin gelişiminde önemli bir yere sahiptir (Sönmez & Toksoy, 2014).

Aydın, E. & Çakar, U. (2014). Ekogirişimcilik ve yaratıcılık ilişkisi: Geri dönüşüm sektörü üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi, 21(1), 77-89, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/146157

Er, P. H. (2013). Girişimcilik ve yenilikçilik kavramlarının iktisadi düşüncedeki yeri: Joseph A. Schumpeter. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,29/75-85, http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/viewFile/44/28, (27.10.2019).

Fillion, L. J. (1997). From Entrepreneurship to entreprenology. [Working paper no. 1997-05]. http://expertise.hec.ca/chaire_entrepreneuriat/wp-content/uploads/97-05-entreprenology.pdf

Göküş, M., Özdemiray, S. M. & Göksel, Z. S. (2013). Bölgesel kalkınmada kadın girişimciliğinin önemi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 87-97, http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/view/45

Gürler, A. Z. (2011). Genel ekonomi (Güncellenmiş 3. Basım). Nobel Yayın.

Müftüoğlu, M. T., & Durukan, T. (2004). Girişimcilik ve KOBİ’ler. Gazi Yayınevi.

Sönmez, A. & Toksoy, A. (2014). Türkiye’de girişimcilik ve Türk girişimci profili üzerine bir analiz. Yönetim ve Ekonomi, 21(2), 42-58, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/146178, (12.05.2019).