2. Üretim Faktörleri Nelerdir?

Üretim yapabilmek için üretim faktörlerine ihtiyaç duyulmaktadır (Aren, 1980, 13). İktisadi kaynaklar ve üretim faktörleri aynı anlama gelmemektedir. İktisadi kaynaklar, orijinal durumlarını korudukları sürece üretim faaliyetine katılmayan fakat istenildiği zaman, belli bir formasyon sonucunda üretim sürecine girebilen doğal ve beşeri zenginliklerdir. Hiç insan eli değmemiş bir orman veya maden rezervi ya da henüz tarıma elverişli hale getirilmemiş bir arazi parçası orijinal durumunu koruduğu sürece faydalı mal ve hizmetler yaratma yeteneğinden yoksun birer doğal kaynaktır (Uluatam, 1987, s. 158). Kaynaklar üretime katıldıktan sonra, üretim faktörü özelliği kazanmaktadırlar. İşlenmemiş bir arazinin üzerine fabrika kurulması ya da tarımsal üretim amacıyla işlenmesi durumunda, bu arazi kaynak olmaktan çıkarak üretim faktörüne dönüşmektedir. Üretim faktörleri, üretim amacı ile derhal ve doğrudan doğruya kullanılabilen, bu iş için hazırlanmış veya yetiştirilmiş unsurlardır. Üretim faktörleri, üretime yöneltilmiş iktisadi kaynaklardır. Bir kaynağın üretim faktörü haline gelebilmesi için her şeyden önce onun üzerinde bir miktar emek harcanması, daha doğrusu ilk yatırımın yapılması şarttır. İkinci önemli şart ise, o iktisadi kaynağa insanların ihtiyaç duyması, diğer bir ifadeyle o kaynağı kullanarak elde edilecek mallara karşı talebin bulunması gereklidir.

Üretim faktörlerinin her birimi girdi olarak nitelendirilmektedir. Üretim sürecinde çalışan her bir işgücü üretim girdisidir. Buna benzer olarak toprağa atılan belli miktardaki gübre de girdi olarak kabul edilmektedir. Kaynaklarla ilgili en önemli konu, kaynakların bir kez üretime katılmaları sonucu kaynak özelliklerini yitirmeleridir. Çünkü üretime katılan kaynak, belli bir zaman dilimi sonucunda üretimden çıkarılsa bile, artık tekrar kaynak olamamaktadır. Üretimin beşeri kaynağı olan işgücünün, üretime katılıp çalışan niteliğini kazanması yani üretim faktörü olması, işten çıkarıldığında atıl üretim faktörü yani işsiz olması sonucunu doğurmaktadır. Üretim faktörleri; toprak (doğa/tabiat), emek (işgücü), sermaye (kapital) ve girişimci (müteşebbis) olarak sınıflandırılmaktadır.

Aren, S. (1980). 100 Soruda Ekonomi El Kitabı (9. baskı). Gerçek Yayınevi.

Uluatam, Ö. (1987). Makro iktisat. Savaş Yayınları.