48. Ücret ile İlgili Kavramlar Nelerdir?

Ücretler, bir taraftan emeği karşılığında çalışanların gelirlerini ve yaşam düzeylerini belirleyici bir unsur, diğer taraftan gerek ekonominin gelişmesine etki eden bir maliyet unsuru, gerekse milli gelirin çeşitli gelir grupları arasındaki dağılım tarzını, o toplumdaki sosyal adaletin durumunu ortaya koyan, bir gösterge olarak çok yönlü bir içerik taşımaktadır. Bu nedenle çalışanlar kadar, sendikalar, işverenler, hükümetler ve bilim adamlarının üzerinde önemle durdukları bir konudur. Klasik iktisat düşüncesinde ücret, sadece ekonomik açıdan ele alınmakta, işgücü piyasalarında işgücü arzı ve talebini buluşturan noktadaki emek fiyatı piyasa ücreti olarak ifade edilmektedir (Çakır, 2006, s. 15).

Ücret ile İlgili Kavramlar

Kaynak: Talas,1979; Zaim, 1992; Biçerli; 2011; Canbey, 1998; http://ismahkemesi.com/2015/01/akort-ucret-nedir/; http://www.alomaliye.com/2016/09/09/yuzde-usulu-ile-calisma-yuzde-usulu-ile-ucret/ kaynaklarından yazar tarafından özetlenmiştir.

İşçilerin yaşama düzeyini belirleyen çoğu zaman tek gelirleri olan ücret bütün sosyal ve ekonomik hakların ana sorunudur. Beslenme, yerleşme, giyim, diğer tüm ihtiyaçların karşılanması ücrete bağlıdır. İşveren için de ücret ödenen kısmı yanında işçiye sağlanan diğer imkânları da kapsayacak şekilde geniş düşünülmelidir (Talas, 1979, s. 4; Astarlıoğlu, 1978, s. 82).

Ücretlerin ve çalışma koşullarının belirlenmesi genellikle toplu bir biçimde olmaktadır. Toplu sözleşmeler yoluyla işçiler ve işverenler ücretler ve çalışma koşullarını belirlerler. Bilindiği gibi ücret ilişkileri çoğu kez bir toplu ilişkidir. Mal ve hizmetlerin üretimi genel olarak birçoklarının çalışmasını gerektirir. İşverenler kolektif boyutlu organizasyon sorunlarını yönetmek ve çözmek zorundadır. Öte yandan ücretliler bir kolektif kurum bünyesinde gruplanabilirler. Bu durumda özellikle Avrupa’da toplu sözleşmeler ücret ilişkisinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır (Parasız & Bildirici, 2002, s. 5).

Astarlıoğlu, S. (1978). Türkiye’de ücret fiyat ilişkileri. Bursa İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yayınları.

Canbey, V. (1998). Ücret Farklılıklarının Ekonomik Analizi: Türkiye Örneği

Çakır, Ö. (2006). Ücret adaletinin iş davranışı üzerindeki etkileri. Kamu-İş Yayınları.

Parasız, İ. & Bildirici, M. (2002). Modern emek ekonomisi. Ezgi Kitabevi Yayınları.

Talas, C. (1979). Sosyal ekonomi (4. Baskı). S Yayınları.

Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Zaim, S. (1992). Çalışma ekonomisi. (Yenilenmiş ve Genişletilmiş 9. Baskı). Filiz Kitapevi.

[1] İşverenin işçilerine para ya da mal olarak yaptığı her türlü ödeme işveren yönünden işgücünün maliyetini oluşturmaktadır. İşçilik maliyeti, üretilen mal veya hizmet birimi başına düşen işçilik gideri olarak ölçülmektedir. Parça başı ücret sisteminde ücret ile işçilik aynı anlamdadır.